Uzaktan eğitim değerlendirme anketi: ders sürerken ve sonunda ne sorulur

Uzaktan eğitim değerlendirme anketi iki anda yapılır: ders sürerken kısa bir ara anket, ders bittiğinde daha kapsamlı bir anket. Online bir derste yüzlerdeki şaşkınlığı göremezsiniz, kameralar çoğu zaman kapalıdır ve geride kalan öğrenci genellikle sessizce sisteme girmeyi bırakır. Bu yüzden sormanız gerekir. Temponun, iş yükünün, materyallerin, platformun ve verilen desteğin işe yarayıp yaramadığını yalnızca öğrenciler söyleyebilir; ders sürerken yapılan anket de bir şeyleri değiştirmeye zaman bırakır. Bu rehber online ya da karma ders yürüten herkes için: üniversitedeki bir dersten dil kursuna, şirket içi e-öğrenme programına kadar. Ne zaman ve ne soracağınızı, anonimlik vaat etmeden dürüst ve yeterli sayıda yanıtı nasıl alacağınızı, sonuçlarla ne yapacağınızı anlatıyor.

Kısaca

• İki kez sorun: ders sürerken kısa bir ara anket, dersin sonunda daha kapsamlı bir anket.
• Tempoyu, iş yükünü, materyalleri, platformu, verilen desteği ve ödev ile sınav beklentilerini sorun; bir de açık uçlu soru ekleyin.
• Bireysel yanıtları kimin okuduğunu söyleyin, sonuçları yalnızca toplu olarak ve en az 10 kişilik gruplar için paylaşın; anonimlik vaat etmeyin.
• Yanıtlar sayesinde neyi değiştirdiğinizi öğrencilere anlatın.

Ne zaman sorulmalı: ders sürerken ve sonunda

İlk modülden sonra ya da dönemin ortasına doğru kısa bir ara anket gönderin; tempo ve iş yükü o noktada hâlâ değişebilir. Dersin sonunda, bir sonraki dönem için daha kapsamlı bir anket yapın. Tek günlük bir online seminerde yalnızca son anket olur ve aynı gün gönderilir.

Ders sürerken yapılan anketin faydası dönem sonunda da görülür. ABD'deki Colorado School of Mines'ın ara geri bildirim rehberi (İngilizce), üniversite öğretimi üzerine yapılan araştırmaları şöyle özetliyor: ders sürerken geri bildirim toplayan ve bunu öğrencileriyle konuşan öğretim elemanları, dönem sonu değerlendirmelerinde daha yüksek puan alıyor.

Dönem sonu anketini derslerin son haftasında, öğrenciler sisteme hâlâ girerken gönderin ve yaklaşık bir hafta açık tutun. Böylece herkes kendine uyan saatte yanıt verir: işten sonra akşam, çocuklar uyanmadan sabah erkenden ya da yurt dışındaysa kendi saat diliminde. Anketi final sınavına denk getirmeyin: sınavın hemen ardından verilen yanıtlar dersle değil, sınavla ilgilidir. Kurumunuz kendi değerlendirmesini yapıyor olabilir; bu anket ise sizindir. Dönem sonu için hazır bir ders değerlendirme anketi şablonundan başlayın.

Kaç yanıt gerektiği anketin amacına bağlıdır: bir dersi iyileştirmek için birkaç somut yorum bile yeter; iki dönemi karşılaştırmak içinse grubun çoğunun yanıtı gerekir. Anket öğretim elemanını ölçmez. 2017'de yayımlanan bir meta-analiz (Uttl, White ve Wong Gonzalez), öğrencilerin verdiği puanların ne kadar öğrendikleriyle ilişkili olmadığını buldu. Puanlar, öğrencilerin beklediği notlarla birlikte de değişir.

Online bir derste öğrencilere ne sorulmalı?

Her şeyi değil, dersin öğrenci için nasıl işlediğini sorun. Online ders tasarımını inceleyen değerlendirmeler materyallere, etkinliklere ve etkileşime, teknolojiye, öğrenciye verilen desteğe ve ölçme-değerlendirmeye bakar. Bunların dışında iki şeyi yalnızca öğrenciler bildirebilir: tempo ve iş yükü. Online eğitim değerlendirme anketinize önce bu ikisini koyun:

Memnuniyet öğrenme demek değildir: dersi beğenen bir grup yine de az şey öğrenmiş olabilir. Ne öğrenildiği bir sınavda ya da daha sonra yapılan bir ölçmede görülür. Kurum içi eğitimlerde bunun nasıl ölçüldüğünü iş yeri eğitimlerinde eğitimin etkinliği yazısı anlatıyor. Öğretim elemanının anlatımını ise ayrı bir ankette sorun: bunun için öğretmen değerlendirme anketi şablonuna bakın.

Bir ya da iki açık uçlu soru yeter. Bunları soru eklerken “Açık uçlu” sekmesinde bulursunuz; soru ayarlarındaki “Yanıt zorunlu” kutusunu işaretlemeyin. Aynı derslerin kâğıt ve online formlarla değerlendirildiği bir karşılaştırmada (Donovan, Mader ve Shinsky, 2006) online formlar daha fazla yazılı yorum getirdi ve bu yorumların daha büyük bir bölümünde gerekçe vardı. Açık uçlu sorular aynı zamanda en sık atlanan sorulardır.

Kısa tutun, telefonda kolay yanıtlansın

Kısa anketler daha fazla yanıt alır: 2023 tarihli bir Cochrane derlemesinde bir araya getirilen randomize deneylerde daha kısa elektronik anketlere daha çok kişi yanıt verdi. Ara anket için üç ila beş soru yeter; dönem sonunda da yalnızca analiz edeceğiniz şeyleri sorun. Anketi adım adım nasıl kuracağınızı anket nasıl oluşturulur sayfası gösteriyor.

Öğrencilerin çoğu anketi telefonda doldurur ve matris soruları dar ekranda da tablo olarak kalır. Bu yüzden kısa, tek tek sorular tercih edin; matris sorularının telefonda neden zorluk çıkardığını mobil anket tasarımı yazısında anlattık. Göndermeden önce anketi kendi telefonunuzda doldurun. “Tema” sekmesindeki “Anket türünü seçin” başlığı altında, “Standart anket (sayfa başına birden çok soru)” türünü (tüm sorular tek sayfada) ya da “Her ekranda bir soru” türünü seçin.

Dürüst yanıtlar için: kim neyi görüyor

Öğrenciler yanıtlarını kimin okuyacağını ve sonuçların nasıl kullanılacağını bildiklerinde açık konuşur. Ekranda tek başına yanıt vermek de yardımcı olur: hassas sorularda web anketine verilen yanıtlar, görüşmeciye verilenlerden daha doğruydu (Kreuter, Presser ve Tourangeau, 2008). Ama bir derste asıl engel nottur. Çok az öğrenci, kendisine not veren kişiye haftalık iş yükünün duyurulanın iki katı olduğunu söyler.

Bu yüzden anketin giriş metninde bireysel yanıtları kimin okuduğunu (siz ve hesaba giriş yapabilen herkes), sınıfın ve kurumun sonuçları yalnızca toplu olarak gördüğünü ve ad ya da öğrenci numarası sormadığınızı yazın. Uyarlayabileceğiniz bir örnek:

Bu kısa anketle dersin sizin için nasıl gittiğini öğrenmek istiyorum. Anketi doldurmak yaklaşık 3 dakika sürüyor. Bireysel yanıtları yalnızca ben okuyorum; sonuçları sınıfla ve bölümle yalnızca toplu olarak paylaşacağım. Adınızı ya da öğrenci numaranızı sormuyorum.

Hesaba başka biri de giriş yapabiliyorsa onu da yazın; süreyi de anketi doldurarak ölçün. Anketi, “Yanıt toplama” sekmesindeki “Anket bağlantısı” altındaki genel bağlantıyla paylaşın. Anketin anonim olduğunu söylemeyin: her yanıtı siz görürsünüz. 10'dan az öğrencisi olan bir grubun sonucunu ayrı göstermeyin; Sorveri.com bir alt sınır uygulamaz, sayıyı siz kontrol edin.

Yanıt takibi varsayılan olarak kapalıdır. “Yanıt takibini aç” seçeneğini işaretlerseniz e-posta davetinden gelen her yanıt, alıcının e-posta adresiyle eşleşir; davetin alt bilgisi de bunu alıcılara bildirir.

Küçük bir grupta açık uçlu bir yorum, yazanı ele verebilir. Yorumları yalnızca konulara göre özetleyerek paylaşın. Ders geri bildiriminde “Anket sonuçlarını herkese açık yap” seçeneğini de kullanmayın: bu seçenek, bağlantıyı bilen herkese tüm açık uçlu yanıtları gösterir.

Yeterli sayıda yanıt almak

Online yapılan ders değerlendirmeleri, sınıfta doldurulan kâğıt formlardan genellikle daha az yanıt alır, çünkü çoğu zaman anket için ders içinde zaman ayrılmaz. O zamanı siz ayırın: canlı bir dersin son beş dakikasını ankete bırakın ve bağlantıyı sohbet penceresine yapıştırın. Hesabınız yoksa önce ücretsiz anket oluşturun.

Bağlantıyı öğrencilerin zaten bulunduğu yerlere koyun: dersin duyurularına, öğrenme yönetim sistemindeki ders sayfasına, sınıfın WhatsApp grubuna. Sorveri.com öğrenme yönetim sistemlerine bağlanmaz; bağlantıyı siz yapıştırırsınız. Anketi birkaç gün önceden duyurun ve kapanış tarihine yakın bir kez daha yazın.

Sorveri.com'dan gönderilen davetler Sorveri.com'un adresinden gelir; tanınmayan bir gönderenden gelen bağlantılı bir e-posta ise spam klasörüne düşebilir. Bu yüzden genel bağlantıyı kendi adresinizden ya da dersin adresinden gönderin; davet metnini nasıl yazacağınızı e-posta ile anket gönderme rehberi anlatıyor. “E-posta davetine yanıt vermemiş olanlar” seçeneğiyle yeniden gönderim yalnızca yanıt takibi açıkken işe yarar ve takip, yanıtları adreslere bağlar. Ders geri bildiriminde bunun yerine bütün gruba bir kez daha kendiniz yazın ve mesaja “Yanıt verdiyseniz teşekkürler” diye başlayın. Sorveri.com yanıt vermeyenlere kendiliğinden e-posta göndermez.

Sonuçlardan derste değişikliğe

Önce açık uçlu yanıtları okuyun ve konulara göre gruplayın, sonra sayılara bakın. Genel değerlendirme sorusunu ara anketle dönem sonu anketi arasında ve dönemden döneme karşılaştırın.

Her sonucun yanına yanıt sayısını yazın. Az öğrenci yanıt verdiyse sonucu sınıfın görüşü olarak değil, yanıt verenlerin söyledikleri olarak okuyun: yanıt verenler genellikle derse en çok katılanlar ve söyleyecek bir şeyi olanlardır.

Bir grubu ayrı incelemek için (bir modül, bir şube ya da tempoyu çok hızlı bulanlar) “Filtreleri yönet” bölümünde bir filtre oluşturun ve koşulu “Yalnızca şu koşula uyan yanıtları göster” başlığının altına ekleyin. Çoktan seçmeli iki soruyu karşılaştırmak için sonuçlardaki “Çapraz tablo” bölümünü kullanın. Yalnızca 10 ya da daha fazla kişilik gruplara bakın. Sonuçlar sayfayı açtığınızda yüklenir, kendiliğinden yenilenmez.

Soruların ifadesini dönemden döneme aynı tutun: yeni bir anket oluştururken “Önceki anketleri yeniden kullan” sekmesinde, “Bu anketi kopyala” başlığının altındaki listeden eski anketinizi seçin ve kopyaya yeni bir başlık verin. Ara anketten sonraki bir hafta içinde sınıfa neyi değiştireceğinizi, neyi değiştirmeyeceğinizi ve nedenini söyleyin, sonra değişikliği yapın. Bunun uygulandığını gören öğrenciler bir sonraki ankete daha istekli yanıt verir.

Özetle

İki kez sorun: ders sürerken ve dersin sonunda. Tempoyu, iş yükünü, materyalleri, platformu, desteği ve ödev ile sınav beklentilerini sorun, bir de isteğe bağlı açık uçlu soru ekleyin. Bireysel yanıtları kimin okuduğunu söyleyin, sonuçları yalnızca toplu olarak ve en az 10 kişilik gruplar için gösterin, anketin anonim olduğunu da söylemeyin. Ardından öğrencilere, söyledikleri sayesinde neyin değiştiğini anlatın.

Dönem sonu için hazır bir ders değerlendirme şablonundan başlayın ve dersinizin ihtiyaç duyduğu soruları “Online bir derste öğrencilere ne sorulmalı?” başlığındaki tablodan ekleyin.